{"id":620,"date":"2025-04-11T11:14:46","date_gmt":"2025-04-11T10:14:46","guid":{"rendered":"https:\/\/www.globaleducationtime.eu\/polska\/?p=620"},"modified":"2025-04-14T09:31:20","modified_gmt":"2025-04-14T08:31:20","slug":"dzien-ziemi-z-perspektywy-edukacji-globalnej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.globaleducationtime.eu\/polska\/dzien-ziemi-z-perspektywy-edukacji-globalnej\/","title":{"rendered":"Dzie\u0144 Ziemi z perspektywy edukacji globalnej"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"ember186\">A gdyby wykorzysta\u0107 Dzie\u0144 Ziemi do nag\u0142o\u015bnienia globalnych wyzwa\u0144, z kt\u00f3rymi pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej musimy, jako ludzko\u015b\u0107, si\u0119 zmierzy\u0107? Pokaza\u0107 mo\u017cliwo\u015bci nie kilkugodzinnego, ale d\u0142ugoterminowego, a co najwa\u017cniejsze, przemy\u015blanego i \u015bwiadomego zaanga\u017cowania? Z pomoc\u0105 przychodzi edukacja globalna.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Dzie\u0144 Ziemi? Pozbierajmy \u015bmieci z trawnika!<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"ember187\">Akcja zbierania \u015bmieci w najbli\u017cszej okolicy to jedna z najpopularniejszych form celebracji Dnia Ziemi, szczeg\u00f3lnie ochoczo praktykowana w polskich szko\u0142ach. To na tego typu akcjach budowa\u0142a si\u0119 \u015bwiadomo\u015b\u0107 ekologiczna wielu pokole\u0144. Jest te\u017c wci\u0105\u017c praktykowana: \u015bmieci mo\u017cna zbiera\u0107 na pla\u017cy, nad rzek\u0105 lub z rzeki, w lesie, a efekt oznaczy\u0107 w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych jako wykonanie #challengu. Mo\u017cna te\u017c zbiera\u0107 \u015bmieci w trakcie joggingu lub innej aktywno\u015bci sportowej na \u015bwie\u017cym powietrzu, w\u00f3wczas nosi atrakcyjn\u0105 nazw\u0119 ploggingu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wszelkie starania na rzecz uporz\u0105dkowania naszego przyrodniczego otoczenia zas\u0142uguj\u0105 na bezwzgl\u0119dn\u0105 pochwa\u0142\u0119. Ale gdyby p\u00f3j\u015b\u0107 kilka albo i kilkana\u015bcie krok\u00f3w dalej i wykorzysta\u0107 Dzie\u0144 Ziemi do nag\u0142o\u015bnienia globalnych wyzwa\u0144, z kt\u00f3rymi, tak czy inaczej, musimy, jako ludzko\u015b\u0107, si\u0119 zmierzy\u0107? Do pog\u0142\u0119bienia zrozumienia dla proces\u00f3w, w kt\u00f3rych nadprodukcja \u015bmieci jest tylko jedn\u0105 z konsekwencji? Pokaza\u0107 mo\u017cliwo\u015bci nie kilkugodzinnego, ale d\u0142ugoterminowego, a co najwa\u017cniejsze, przemy\u015blanego i \u015bwiadomego zaanga\u017cowania?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z pomoc\u0105 przychodzi edukacja globalna, czyli edukacja, kt\u00f3rej celem jest z jednej strony wzbudzenie krytycznej refleksji nad \u015bwiatem i miejscem, kt\u00f3re w nim zajmujemy, a z drugiej \u2013 inspirowanie ludzi do podejmowania dzia\u0142a\u0144 i anga\u017cowania si\u0119 w sprawy zwi\u0105zane z warto\u015bciami takimi jak: sprawiedliwo\u015b\u0107 spo\u0142eczna i klimatyczna, pok\u00f3j, solidarno\u015b\u0107 oraz zr\u00f3wnowa\u017cony rozw\u00f3j planety.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kluczowe jest to, \u017ce zaanga\u017cowanie wcale nie musi mie\u0107 wymiaru politycznego, anga\u017cuj\u0105cego tysi\u0105ce ludzie. To mo\u017ce by\u0107 nasze jednostkowe dzia\u0142anie, ale \u015bwiadome, w kt\u00f3rym wiemy, dlaczego to robimy, a swoim przyk\u0142adem pokazujemy i zach\u0119camy innych do podobnego zaanga\u017cowania.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednym z cel\u00f3w edukacji globalnej jest pokazanie, \u017ce nawet gdy si\u0119 ma dwana\u015bcie lat i mieszka w ma\u0142ej miejscowo\u015bci na po\u0142udniu Polski, te\u017c mo\u017cna wprowadzi\u0107 znacz\u0105c\u0105 dla innych zmian\u0119.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Globalne wsp\u00f3\u0142zale\u017cno\u015bci<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przyk\u0142adowy \u015bmie\u0107 \u2013 dajmy na to opakowanie po czekoladowej przek\u0105sce \u2013 podniesiony z trawnika to nie tylko odpad, kt\u00f3ry nale\u017cy wrzuci\u0107 do odpowiedniego kontenera i podda\u0107 recyklingowi. To tak\u017ce \u015bwiadomo\u015b\u0107 dotycz\u0105ca tego, sk\u0105d ta czekolada si\u0119 wzi\u0119\u0142a, co musia\u0142o si\u0119 wydarzy\u0107, aby dotar\u0142a w tym kszta\u0142cie do sklepu, kto zasadzi\u0142 krzak kakaowca, kto zebra\u0142 nasiona, kto przetworzy\u0142, kto przewi\u00f3z\u0142 \u2013 a to wszystko \u2013 jaki mia\u0142o konkretny wp\u0142yw na \u015brodowisko, w kt\u00f3rym \u017cyj\u0119. I dalej, jakie s\u0105 konsekwencje pozostawienia opakowania po niej na trawniku, a dalej \u2013 co mo\u017ce przynie\u015b\u0107 proces recyclingu i jak doprowadza\u0107 do zmniejszania ilo\u015bci \u015bmieci, jakie indywidualnie, ale te\u017c w skali makro produkujemy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Powy\u017cszy przyk\u0142ad pokazuje z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 wyzwa\u0144, kt\u00f3re stoj\u0105 przed lud\u017ami i planet\u0105. Ich lista jest bardzo d\u0142uga, dlatego jako punkt odniesienia pozwalaj\u0105cy okre\u015bli\u0107 najpilniejsze wyzwania spo\u0142eczne i \u015brodowiskowe wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata mog\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 na przyk\u0142ad sformu\u0142owane przez Organizacj\u0119 Narod\u00f3w Zjednoczonych Cele Zr\u00f3wnowa\u017conego Rozwoju.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Obowi\u0105zki wzgl\u0119dem planety<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zakres tematyczny edukacji globalnej w\u015br\u00f3d wielu r\u00f3\u017cnych perspektyw, obejmuje r\u00f3wnie\u017c edukacj\u0119 ekologiczn\u0105 i edukacj\u0119 na rzecz zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju, szczeg\u00f3lny nacisk k\u0142ad\u0105c na prawo i obowi\u0105zek ludzi do reagowania i solidarnego dzia\u0142ania na rzecz planety, innych ludzi i wszystkich \u017cywych istot.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2013 <em>Bez zrozumienia, w jaki spos\u00f3b my w Polsce mamy wp\u0142yw na to, co dzieje si\u0119 w innych cz\u0119\u015bciach globu, nie b\u0119dzie mo\u017cliwe przeciwdzia\u0142anie niepokoj\u0105cym zjawiskom, z kt\u00f3rymi mamy do czynienia ju\u017c teraz: ogromnym zanieczyszczeniem \u015brodowiska, zmianami klimatycznymi, zanikiem bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci, rosn\u0105cymi nier\u00f3wno\u015bciami spo\u0142ecznymi, g\u0142odem i niedo\u017cywieniem <\/em>\u2013 m\u00f3wi El\u017cbieta Olczak, koordynatorka ds. edukacji globalnej w Grupie Zagranica.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ze wsp\u00f3\u0142czesnymi wyzwaniami globalnymi nikt nie jest w stanie upora\u0107 si\u0119 w pojedynk\u0119. Jeste\u015bmy od siebie nawzajem zale\u017cni i wydarzenia w innych cz\u0119\u015bciach \u015bwiatach dotykaj\u0105 i nas. Dzia\u0142a to te\u017c w drug\u0105 stron\u0119 \u2013 nasze codzienne decyzje maj\u0105 znaczenie dla mieszka\u0144c\u00f3w i mieszkanek odleg\u0142ych cz\u0119\u015bci \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2013 <em>Do 2050 roku co czwarta osoba na \u015bwiecie b\u0119dzie cierpie\u0107 z powodu deficytu wody pitnej. My\u015blimy, \u017ce to dotyczy innych, na przyk\u0142ad mieszka\u0144c\u00f3w globalnego Po\u0142udnia. Ale ten problem dotknie te\u017c nas, bo Polska jest w szczeg\u00f3lnie z\u0142ej sytuacji. Polska pustynnieje<\/em> \u2013 m\u00f3wi \u0141ucja Kud\u0142a z M\u0142odzie\u017cowego Strajku Klimatycznego w filmie \u201eSpl\u0105tania\u201d, wyprodukowanym przez Centrum Edukacji Obywatelskiej.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dzia\u0142ania edukacyjne, kt\u00f3re podkre\u015blaj\u0105 te globalne wsp\u00f3\u0142zale\u017cno\u015bci, a zarazem przygotowuj\u0105 nas do wzi\u0119cia cz\u0119\u015bci odpowiedzialno\u015bci za losy \u015bwiata, rozwijaj\u0105c niezb\u0119dn\u0105 wiedz\u0119, umiej\u0119tno\u015bci i postawy, to w\u0142a\u015bnie edukacja globalna.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Edukacja globalna z my\u015bl\u0105 o ochronie klimatu i przyrody<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Grupa Zagranica jest federacj\u0105, kt\u00f3ra od wielu lat zabiega o upowszechnienie edukacji globalnej w formalnym i nieformalnym systemie nauczania. Grupa zrzesza kilkadziesi\u0105t organizacji, z kt\u00f3rych wiele zajmuje si\u0119 edukacj\u0105 globaln\u0105 i ekologiczn\u0105: prowadzi warsztaty dla m\u0142odzie\u017cy oraz os\u00f3b nauczycielskich, publikuje materia\u0142y edukacyjne, organizuje festiwale.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"ember187\">Poni\u017cej kilka praktycznych przyk\u0142ad\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci w obszarze edukacji ekologicznej organizacji cz\u0142onkowskich Grupy.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/company\/fundacjaceo\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Centrum Edukacji Obywatelskiej<\/a> opracowa\u0142o kompleksowy przewodnik podpowiadaj\u0105cy, co oznacza m\u0105dra edukacja ekologiczna w szkole podstawowej i jak j\u0105 realizowa\u0107 pt. <a href=\"https:\/\/globalna.ceo.org.pl\/material\/przewodnik-zielony-lad-w-szkole\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u201eZielony \u0142ad w szkole\u201d<\/a>. CEO wyda\u0142o tak\u017ce <a href=\"https:\/\/globalna.ceo.org.pl\/material\/dobre-praktyki-w-projektach-mlodziezowych-na-rzecz-srodowiska\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">e-book prezentuj\u0105cy dobre praktyki<\/a> w projektach m\u0142odzie\u017cowych na rzecz \u015brodowiska i ochrony r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 biologicznej. Opisane s\u0105 tam lokalne inicjatywy maj\u0105ce na celu ochron\u0119 pszcz\u00f3\u0142 i innych zapylaczy, promocj\u0119 diety \u201esprzyjaj\u0105cej\u201d klimatowi czy te\u017c przeciwdzia\u0142anie marnowaniu \u017cywno\u015bci (lokalna \u201ejad\u0142odzielnia\u201d).<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/company\/polish-humanitarian-action\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Polska Akcja Humanitarna (PAH)<\/a> z okazji tegorocznego Dnia Ziemi zach\u0119ca nauczycieli i nauczycielki do podj\u0119cia tematu kryzysu klimatycznego, mi\u0119dzy innymi z wykorzystaniem publikacji <a href=\"http:\/\/bit.ly\/3AeTTiN\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u201eA Ty, czujesz klimat?\u201d<\/a>. Na stronie PAH dost\u0119pny jest r\u00f3wnie\u017c artyku\u0142 podejmuj\u0105cy temat sprawiedliwo\u015bci klimatycznej pt. \u201e<a href=\"https:\/\/www.pah.org.pl\/w-obliczu-katastrofy-klimatycznej-nie-jestesmy-rowni\/?_cldee=mp2MItqdKDkgZV-yCWkXvt2ezL8XgneyIS8UYmuq2MweAU_vI_G9mYbpc1uyN5l47IRF-rTPSRWoV7fDNUBbGA&amp;recipientid=contact-92e178f97ff0ec11818400155d1adb00-d4f37d206e994b5899e60da51e19d3d7&amp;esid=0503a4b9-8dde-ed11-8197-00155d1adb00\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">W obliczu katastrofy klimatycznej (nie) jeste\u015bmy r\u00f3wni\u201d<\/a>, kt\u00f3ry mo\u017ce by\u0107 \u015bwietn\u0105 podstaw\u0105 do dyskusji w klasie, w pracy czy w gronie przyjaci\u00f3\u0142.<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/company\/fundacja-kupuj-odpowiedzialnie\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Fundacja Kupuj Odpowiedzialnie<\/a> to organizacja dzia\u0142aj\u0105ca na rzecz zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju i ochrony \u015brodowiska, odpowiedzialnej konsumpcji i produkcji oraz poszanowania praw cz\u0142owieka i standard\u00f3w \u015brodowiskowych w biznesie. Innymi s\u0142owy Fundacja pokazuje, kto i w jakich warunkach wytwarza produkty, kt\u00f3re kupujemy i z kt\u00f3rych korzystamy, zastanawia si\u0119, czy przy ich powstawaniu nie ucierpieli ludzie, zwierz\u0119ta i \u015brodowisko, a tak\u017ce szuka i promuje etyczne i ekologiczne alternatywy. Fundacja opracowa\u0142a mi\u0119dzy innymi aplikacj\u0119 \u201eDobre Zakupy\u201d, dzi\u0119ki kt\u00f3rej mo\u017cna sprawdzi\u0107, kt\u00f3re marki s\u0105 bardziej przyjazne dla \u015brodowiska i odpowiedzialne spo\u0142ecznie: <a href=\"http:\/\/dobrezakupy.app\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">dobrezakupy.app<\/a>. Na stronie Fundacji znajduje si\u0119 te\u017c wiele praktycznych poradnik\u00f3w i materia\u0142\u00f3w edukacyjnych: <a href=\"http:\/\/ekonsument.pl\/materialy\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ekonsument.pl\/materialy<\/a>.<\/li>\n\n\n\n<li>Edukacja globalna i ekologiczna to nie tylko oferta dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy. <a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/company\/kolpingpl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">KOLPING POLSKA<\/a> prowadzi aktywizuj\u0105ce zaj\u0119cia z osobami starszymi z obszaru wiedzy o bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci i ochronie ekosystem\u00f3w. Seniorzy w swoich spo\u0142eczno\u015bciach lokalnych sadz\u0105 drzewa lub zak\u0142adaj\u0105 kwietne \u0142\u0105ki. Przyk\u0142ady dobrych praktyk na rzecz zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju zebrane s\u0105 w <a href=\"https:\/\/fundacja.kolping.pl\/o-kawie-ze-sprawiedliwego-handlu-i-nie-tylko\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">publikacji<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"ember211\">Dzia\u0142ania z obszaru edukacji globalnej i ekologicznej to szansa na pokazanie, \u017ce mo\u017cemy mie\u0107 wp\u0142yw na to, co dzieje si\u0119 dooko\u0142a nas, ale te\u017c szansa na to, \u017ce mo\u017cemy zacz\u0105\u0107 wsp\u00f3lnie odpowiada\u0107 na globalne wyzwania, z jakimi, niezale\u017cnie od tego kim i sk\u0105d jeste\u015bmy, musimy si\u0119 zmierzy\u0107. Im wcze\u015bniej takie u\u015bwiadamiaj\u0105ce dzia\u0142ania zostan\u0105 podj\u0119te, tym wi\u0119ksza szansa na to, \u017ce nast\u0105pi spo\u0142eczna zmiana, kt\u00f3rej efektem b\u0119dzie wi\u0119ksza \u015bwiadomo\u015b\u0107 i odpowiedzialno\u015b\u0107 obywateli i obywatelek \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Tekst ukaza\u0142 si\u0119 pierwotnie na portalu <a href=\"http:\/\/ngo.pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ngo.pl<\/a><a href=\"https:\/\/publicystyka.ngo.pl\/smiec-na-trawniku-z-perspektywy-edukacji-globalnej.\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">.<\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>A gdyby wykorzysta\u0107 Dzie\u0144 Ziemi do nag\u0142o\u015bnienia globalnych wyzwa\u0144, z kt\u00f3rymi tak czy inaczej musimy, jako ludzko\u015b\u0107, si\u0119 zmierzy\u0107? Pokaza\u0107 mo\u017cliwo\u015bci nie kilkugodzinnego, ale d\u0142ugoterminowego, a co najwa\u017cniejsze, przemy\u015blanego i \u015bwiadomego zaanga\u017cowania? Z pomoc\u0105 przychodzi edukacja globalna.<\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":624,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-620","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-news"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.globaleducationtime.eu\/polska\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/620","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.globaleducationtime.eu\/polska\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.globaleducationtime.eu\/polska\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.globaleducationtime.eu\/polska\/wp-json\/wp\/v2\/users\/20"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.globaleducationtime.eu\/polska\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=620"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.globaleducationtime.eu\/polska\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/620\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":635,"href":"https:\/\/www.globaleducationtime.eu\/polska\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/620\/revisions\/635"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.globaleducationtime.eu\/polska\/wp-json\/wp\/v2\/media\/624"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.globaleducationtime.eu\/polska\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=620"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.globaleducationtime.eu\/polska\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=620"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.globaleducationtime.eu\/polska\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=620"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}